Historisk program i høve årsmøtet for Skodje Sogelag på Gomerhuset – biblioteket tysdag den 6. mars vert i år eit kåseri på rundt ein halv time med Hanna Relling Berg. Det var tidlegare annonsert at Aud Farstad skulle kome og ta dette kåseriet, men då ho for tida er råka av sjukdom er vi veldig glad for at Hanna kunne stille på kort varsel.

Aud Farstad er forfattar av boka, «Amanda – journalist og pioner» - utgjeve på Sunnmørsposten forlag seinhausten 2017, og det er med utgangspunkt i den boka at vi får høyre om Amanda Cecilia Olsen. Kåseriet vil ta føre seg glimt inn i livet og virket til Amanda, som var journalist i Sunnmørsposten og ei av dei første kvinnelege journalistane i landet. Amanda reiste mykje rundt om på Sunnmøre, og då gjekk ho til fots, sykla, tok rutebåt eller buss. For å spare bagasje kunne ho ha på seg opp til fire kjolar utanpå kvarandre. Amanda, fødd og oppvaksen i Bergen, kom til Ålesund i 1917 og budde det meste av livet der. På 1950-talet flytta ho til Sjøholt, og frå byrjinga av 1960-talet og fram til ho døydde i 1967 80 år gammal budde ho i ei leilegheit i Skodje sentrum.

Amanda skreiv mange kvardags- og samtidsskildringar om folk ho møtte på reisene sine, og var svært oppteken av også å få fram historiene til kvinnene. «Spinnesiden» var ei side i Sunnmørsposten mynta på kvinner, og den vart eit fast vekeinnslag frå og med 1928 og i fleire tiår frametter. Det vert sagt at ho såg «dei store sjelene i små stover». Hanna Relling Berg, ansvarleg redaktør i Sunnmørsposten, skriv følgjande om Aco: «Amanda var ein kvinneleg pioner innanfor journalistikken, og ho dokumenterte kvardagsliv på sin heilt spesielle måte. Ho var ein oppsøkjande journalist som formidla møte med menneske på ein måte som inspirerer, og som alle pressefolk har noko å lære av.»

Til opplysning er dette eit kåseri omkring Aco, og vil ikkje vere av same art som foredraget om Aco i Skodje Pensjonistlag den 29.11.2018. Det vil difor vere vel verdt å få med seg begge arrangementa, som Aud seier vil utfylle kvarandre.

Vi gler oss til å høyre på Hanna Relling Berg denne kvelden, og tek sikte på at vi er ferdig med årsmøtet og utdeling av Gomerprisen til kl. 20.15 slik at ho kan starte med kåseriet om lag då. Hanna vil ta med nokre bøker om Aco denne kvelden slik at det er mogeleg å få kjøpe boka. Det historiske programmet er ope for alle interesserte. Vel møtt!


Kjell Sindre Tysse,
leiar i Skodje Sogelag.

 Amanda Cecilia Olsen
Amanda Cecilia Olsen (Aco)

I oktober i år startar Høgskulen i Volda (HVO) arbeidet med å skrive kultur- og bygdehistorie for Skodje; ei allmennsoge frå istid til notid, men med hovudvekt på dei siste 200 åra.  Manuskriptet skal vere klart for levering til forlag i desember 2020, og utgjeving vert til hausten i 2021.

 

Prosjektet

Sogelaget tok i 2014 opp å arbeide for å skrive ei kultur- og bygdehistorie for Skodje (allmennsoge). Grunnlaget er m.a. det som står i føreordet til Bygdebok for Skodje (Louis Giske, 1986), der boknemnda vonar at det kan finnast ressursar til dette.

Sogelaget fekk for nokre år sidan testamentert ein arv etter Olav Løvold, og med grunnlag  i desse midlane og føreordet i bygdeboka fekk sogelaget først professor i historie ved Høgskulen i Volda, Atle Døssland, til å utarbeide ei innhaldsskisse. Deretter vart det teke kontakt med kommunen om samarbeid for å gje ut ei allmennsoge. Hausten 2016 vart det nemnt opp ei felles arbeidsgruppe som vurderte både innhald, organisering, finansiering og innhenta tilbod frå høgskulen på forfattararbeid. Etter utgreiing frå arbeidsgruppa gjekk sogelaget sitt årsmøte 06.03.17 inn for prosjektet, og kommunestyret vedtok i møte 08.03.17 å gi tilskot til prosjektet.

Avtalen med høgskulen omfattar om lag 4 forfattarårsverk, prosjektleiing og fagleg kvalitetssikring, med oppstart i 2017 og levering av manuskript til forlag i desember 2020. Sogelaget oppnemner ei lokal bygdeboknemnd som skal følgje prosjektet. Sogelaget er oppdragsgjevar med juridisk og økonomisk ansvar, noko som er muleg fordi kommunen har løyvd eit økonomisk likeverdig bidrag.

Økonomisk ramme for prosjektet er om lag 5,3 mill. kr eks. mva, som vert finansiert med 2,25 mill kr frå kommunen, same beløp frå sogelaget, og resten med sal og ekstern/privat støtte. Kommunen stiller i tillegg med sekretær i bygdeboknemnda. Meirverdiavgifta vert søkt dekt av tilskotsordninga der frivillige lag og organisasjonar får kompensert mva-kostnadar.

 

Oppstart og kontraktsignering

Sogelaget inviterte i samråd med kommunen og høgskulen til pressemøte og presentasjon av prosjektet på  Gomerhuset i forbindelse med kontraktsignering den 28. juni.

Signering av kontrakt

Kjell Sindre Tysse, leiar i Skodje sogelag, og Harald Endre Tafjord, prosjektleiar og førsteamanuensis i historie ved Høgskulen i Volda, signerer kontrakta.

Skodje soge­lag vart skipa i 1973 for å ta vare på og spreie kunnskap om folk sitt liv og virke i eldre tid. Soge­laget har gjeve ut gards– og ætte­soge for Skodje, og vi har no mange tilbod som m.a. årsskrift med his­toriske tema, his­toriske bygde­van­dringar, temakvel­dar, arena for slek­ts­gransk­ing og arrange­ment i tilknyt­ing til kul­turveka. Alle med inter­esse for lokalhis­to­rie er velkomne til å bli medlem, og vi ønskjer alle vel møtt til å ta del i arbei­det og bruke denne heimesida aktivt.

 

 

 

Hels­ing Skodje sogelag